Wielkanocne strzelanie petardami – wygasająca tradycja

Święta Wielkanocne rozpoczynają się w niedzielę uroczystą Mszą Świętą w godzinach porannych. Msza połączona jest z procesją, która głosi zmartwychwstanie Chrystusa. W naszej polskiej tradycji rezurekcji bardzo często towarzyszą bicie w bębny oraz huki wybuchu petard czy z karabinu. Tak nakazywała staropolska tradycja. Huki miały symbolizować odgłosy przesuwanych kamieni i głazów przy grobie, gdzie znajdował się ukrzyżowany Jezus podczas zmartwychwstania.

Historia wielkanocnego strzelania

W latach, gdy Polska była jeszcze w czasie przed rozbiorami oraz w czasie okresu międzywojennego, w rezurekcji udział brało wojsko. W stalicy i w innych naszych dużych miastach oddawano salwy armatnie. Niestety podczas zaborów wystrzały były oficjalnie zabronione. Jednak na szczęście po odzyskaniu niepodległości ta tradycja wróciła ze zwiększoną siłą. Niejednokrotnie strzelanie odbywało się w formie chuligańskiej. Przedwojenna policja w okresie świątecznym zatrzymywała i pociągała do odpowiedzialności karnej wielu sprawców, którzy podkładali na tory tramwajowe ładunki z kalichlorkiem, czyli potocznie zwanym chloranem potasu. Do odpowiedzialności pociągano również właścicieli sklepów, które mimo zakazu, sprzedały materiały pirotechniczne takiego typu. Oczywiście pełne ręce pracy maiły również służby medyczne. Ciekawym przykładem jest historia z niedzieli wielkanocnej z 1927 roku. 14-letni Stanisław Podkowiński i 16-letni Feliks Kubiński zakupili siarkę oraz kalichlorek i przygotowali z nich paczki wybuchowe, na które zrzucali kamienie. Podczas jednej z takich eksplozji, kamień odrzucony siłą wybuchu uderzył w nogę młodego Podkowińskiego, która została złamana w aż dwóch miejscach. W 1957 roku powstała nawet piosenka ze słowami Wiktora Budzyńskiego odnosząca się do tradycji strzelania wielkanocnego, a słowa brzmiały tak:

Na Wielkanoc to we Lwowie, pan wie? Ćmaga, myślisz pan? Ja wiem, piło się. Ja wim, baranek, majeranek i pisanki, Ale na co narzekały Lwowianki?

Kalichlorek, kalichlorek proszę dać, Bo na wiwat strzela lwowska brać. Aptekarze, nie Łazarze, wiedzą to, Że baciarskie to zwyczaje są I nie dziwię im się wcale, zapchaj kapsle pod trambalem Kalichlorek, kalichlorek cały dzień! Strzelał Lwów i głuchy był jak pień. W inszych miastach miałeś baby i mazurki, Różne jajka, obwarzanki i figurki. Lecz od świtu we Lwowie tak wypada: Nic inszego – inu bum, kanonada.

Kalichlorek, kalichlorek wszędzie grzmi, Kładą ci pod okno i pod drzwi! Strzela stary, młody, student, rzeźnik, dziad, Musisz słuchać, jakeś tutaj wpadł. I dobra cegła, dobry kamień, Wiwat jest nad wiwatami. Kalichlorek, kalichlorek – święta grunt! Panie aptekarzu, daj pan jeszcze funt. Dziś we Lwowie na pewno tam cisza, Chyba, że ktoś tam mą piosnkę usłyszał, No to spojrzy na siebie, na biedę I usłyszy z daleka, jak wtedy.

Zanikanie tradycji wielkanocnego strzelania

Obecnie zwyczaj wielkanocnych wybuchów nie odbywa się już na taką skalę jak kiedyś. Wielkanocne strzelanie odchodzi w zapomnienie głownie dzięki protestom właścicieli zwierząt domowych jak i obrońców dzikiej zwierzyny. Jest to zapomniana, ale bardzo wyjątkowa polska tradycja. My uważamy, że powinno się do niej powrócić, dlatego, że Niedziela Zmartwychwstania Pańskiego to pierwsze święto w Kościele Katolickim. Jednocześnie jak każda tradycja, łączyło Polaków. Należy jedynie zachować wszelkie środki ostrożności i zachować zdrowy rozsądek. Niedziela Wielkanocna jest jednym z tych dni, w którym możemy legalnie używać środków pirotechnicznych na terenach publicznych. Ogólnie strzelać petardami i fajerwerkami możemy przez cały rok na własnym terenie prywatnym albo za pisemną zgodą zarządcy terenu z zachowaniem ciszy nocnej.

Dziękuję za dzisiejszy wpis i zapraszamy Was wszystkich na kolejny.